Carmela’nın başkaldırısı

The following two tabs change content below.

Neslihan PERŞEMBE

neslihanpersembe@gmail.com
Tüm Yazıları

Son Yazıları - Neslihan PERŞEMBE (Tümünü Gör)


Pin It

Özgürlük, aşk, barış ve tutsaklık, faşizm, savaş… Bu altı kelime tahterevallide ağır gelmek için mücadele eder. Yaşam, tıpkı bir saat gibi mücadele edilen bu oyun üzerine kurulur. Kazananın saati çaldığında ortada bir yıkım da olsa dünya döner. Çünkü “…bombalar hiçbir işe yaramaz/Kalplerin attığı yerde…” diye haykırılmıştır. İspanya İç Savaşı’nda bestelenen bu şarkıda belirtildiği gibi umutsuzluğa yer yok! Bu dünyada bir Carmela yaşadı. Carmelalar hep var. Carmela sensin, annen, kalemi tutsak yazarlar, çocuk gelinler, tohumu ve ürünü elinden alınmak istenen yüzü çorak tarlalara dönmüş yaşlı nineler, makinelerin dişlileri arasında emeği sömürülen kadınlar, erkeklerin gerilimlerini bıraktıkları kurbanlar… Nedir bu kadınları Carmela yapan? Yaşamak için öldürmemeleri. Özgürlük için gerekirse kendilerini feda etmeleri.
Carmela, bir oyuncu. Sahnesiyse dünya. Bu dünyada yaşanan savaşsa, seyircisi de doğal olarak askerler oluyor. 1936-1939 yıllarını kapsayan tarihte Özgürlük Savaşı olarak da geçen İspanya İç Savaşı sırasında kocası Paulino ile Cumhuriyetçiler için moral gösterileri düzenleyen Carmela, Hitler ve Mussolini destekli faşist Franko birlikleri tarafından esir alınır. Esir düşen oyuncu çiftin iki seçeneği vardır. Ya İspanya’nın Belçite kentinin işgalini kutlamak için Cumhuriyetçi tutsakları da aşağılayan gecede sahneye çıkacak ya da öleceklerdir.
Jose Santis Sinisterra’nın kaleminden Yalçın Baykul’un dilimize çevirdiği Ay Carmela, ölüm ve yaşamı dolayısıyla özgürlük ile savaşı anlatan en iyi oyunlardan. Tiyatro Viya ve Öteki Beriki Topluluğu ortak bir çalışmayla 14 Ekim akşamı İzmir Sanat’ta Ay Carmela’nın prömiyerini yaptı. Oyunun yönetmeni Günay Toprak, Ay Carmela’da faşizmin baskısını seyirciye hissettirmeye çalıştıklarını belirterek, “Oyunda savaşın vahşetine tanık olunuyor. Bu tanıklıkta özellikle kadınların vicdanının ne kadar yoğun azapla dolduğu, bu azaptan çıkış yolları aradığı fark ediliyor. Oyundaki Carmela ve Paulino’yı canlandıran Yasemin ve Yılmaz Tüzün karı kocalar. Ay Carmela’da da tiyatrocu bir çifti oynuyorlar” diye konuşuyor. Carmela’yı oynayan Yasemin Şimşek Tüzün, ise şunları söylüyor: “Bu ülkede tiyatro yapmanın zorluklarını hepimiz biliyoruz. Öteki Beriki Tiyatro Topluluğu olarak Yeryüzü Sahnesi, İzmir ile yaptığımız gibi Tiyatro Viya ile de el ele verdik, dünyaya, hayata bir şeyler söyleyecek oyunlar seçmeye özen gösterdik. ‘Tiyatro sanatçısı sözünü sahnede söyler’ düşüncesinde yola çıkarak dünyamızda bitmek bilmeyen savaşlar içerisinde Ay Carmela oyununu seçtik. Biliyorum ki; bir gün dünyayı kadınların kurtaracağına en başta erkekler inanırlar. İşte Ay Carmela’yı bu nedenle de seyircilerle buluşturuyoruz.”
Oyun öncesinde İzmir Tiyatroları Platformu bildirisi okundu. Omuz omuza
bir duruş sergileyen İzmir’in 30 tiyatrosu platform kapsamında, kentin kültürel ve sanatsal gelişimine katkıda bulunmayı ve olumlu şekilde yön vermeyi, tiyatroların seyircileri ile buluşmasını sağlamayı, kentteki tiyatrolar arasındaki iletişimi güçlendirmeyi misyon ediniyor. Tiyatro Viya ve Öteki Beriki Tiyatro Topluluğu, Ay Carmela’da bu misyonun eyleme dönüştürdü. Bu dönüşümde o kadar başarılılar ki… Yasemin ve Yılmaz Tüzün, sahnedeki başarılı yorumlarıyla dünyanın her yerinde oyunculuk yapabileceklerini kanıtlıyorlar. Çünkü yerelden beslenirken sahnelerini sanatın evrensel ilkeleri üzerine inşa ediyorlar. Başarılarında büyük payı olanlar oyunun yönetmeni Günay Toprak, besteci Cem İdiz, müzik direktörü Alpdoğan Selçuk. Toplumsal ve siyasal kutuplaşmanın, insanları yaşam ve ölüm arasında seçim yapmaya zorlamasına başkaldıran Carmelalar, aramızda. Belki de aynaya baktığınızda görmek istediğin kişi Carmela.

Bir yorum

  1. Tiyatronun ziyadesiyle emek istediği bir gerçek. Hele icinde bulunduğumuz duzen tiyatroyu icra edenlerin yüreğindeki güce kalmış gibi. Sıkılmasak Ortacag tiyatrosu diyecegiz…

    Oyunu izleyen bir seyirci olarak oyunculuktaki ustalık fazlasiyla etkileyiciydi. Evime vardiktan saatler sonra dahi Carmela’nin çırpınışları aklımda, oyunun ezgisi kulaklarimdaydi.

    Yazınıza aynen katılıyor, tiyatroseverlerin Ay Carmela’yı, ÖBTT’dan izlemelerini tavsiye ediyorum.

    Sevgiyle

Yorum Yap

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*